Cabo Verde ve Kozmik Sesler

Mystery Behind the Cosmic Sound of Cabo Verde Finally Revealed

space-echo

Öykümüz 1968 yılında başlıyor, oldukça da keyifli. Amerika, Baltimore’dan müzik dolu bir enstruman gemisi yola çıkmaya hazırlanıyordu. Son durağı Rio De Janeiro’da olan gemi bir şekilde denizde kaybolur ve kendini Cabo Verde de bulur. Tüm bu enstrümanların sergilenmesi gereken EMSE Fuarı’nda ise stant boş kaldı.

Güney yarım kürede bu tür bir fuar ilk defa yapılıyordu ve müzik enstrüman camiasındaki pek çok firma kendisini göstermek için buraya ürün yolladı. Özellikle zamanın elektronik müzik kulvarında etkin olan firmaları en son irinlerini paketleyip yolladı. Bunların arasında Moog, Farfisa, Hammond, Korg ve Rhodes başrollerdeydi. Umut vaat eden Güney Amerika piyasasına en son ürünlerini görücüye çıkartmaktı amaçları.

20 Mart 1968 tarihinde seyir defterine geminin Baltimore’dan yola çıktığı notu girildi. havanın sakin, gökyüzünün açık olduğu bu günde gemi ansızın radarda kayboldu. Geminin nereye kaybolduğu anlaşılmadı ve büyük çoğunluk bir şekilde battığını kabullendi. Ama öykümüz asıl bu aşamadan sonra heyecanlanıyor.

Cabo Verde’nin Sao Nicolau adasında yer alan Cachaço köy sakinleri bir gün karşılarında denizde gördükleri gemi ile hayrete düştü. Yaklaşık bir kaç ay sonra söz konusu gemi terk edilmiş bir şekilde bu adanın kıyısına vurmuştu. Kıyıdan yaklaşık 8 km uzaklıkta karaya oturan bu geminin yükü uzun bir istişare sonunda köylülerin büyükleri tarafından açılmaya karar verildi. En azından içinde ne olduğu merak konusuydu, ancak bu tür haberler ışık hızıyla yayıldığı için, köylüler aksiyon alamadan devlet devreye girdi.

Portekiz bilim adamlarının bir kaç hafta yoğun araştırmasına istinaden geminin gökten indiğine karar verildi. Bunu uçuk kurgular takip etti. Hatta bir tanesi o kadar uçuk ki yazarken bile hayrete düşüyor insan. Bu teoriye göre söz konusu gemi bir Rus yük uçağından düşmüş idi. Bunu epeyi bir süre gündemde kaldı ve teori üzerine teori yazıldı.

En sonunda cesur bir kaynakçı grubu görevlendirildi ve terk edilmiş gemiye çıkartma yaptı. Nefesler tutuldu. Heyecan, merak hatta korku ile beslenen atmosfer bir anda şaşkınlığa yenik düştü. Konteynerlerin içerisinden hayatların görmedikleri ebat, biçim ve tasarımlı klavye ve farklı müzik enstrümanları çıktı. Nasıl yani? Elektrik yüzü bile görmemiş olan bu coğrafya için oldukça şaşılacak bir durum. Elbette başka beklentiler içerisinde olan köylüler sert bir duvara çarpma etkisi ile gündelik yaşamlarına geri döndü. Ne de olsa bu konteynerlerin içeriği hiçte işlerine yarayacak bir şey değildi. Sonunda tüm enstrümanlar gemiden köyün kilisesine taşındı. Batıl inançları kuvvetli olan köy kadınları tarafından en kısa zamanda bu keşfe bir an evvel çözüm bulunması gerektiği dayatıldı. Ne de olsa bilmedikleri enstrümanlar bazı olumsuz, korkutucu dedikodulara vesile oldu.

Sonuçta dönemin anti-kolonyal başkanı Amilcar Cabral’a kadar konu taşındı. O da tüm bu enstrümanların eşit bir şekilde elektrik olan köylerdeki okullara dağıtılmasını emretti. Anlayacağınız bir gecede genç Cabo Verdeliler en son teknoloji enstrümanlara sahip oldu. Müzikseverleri asıl ilgilendiren konu buradan itibaren önemli. Bu enstrümanların dağıtılması olabilecek en iyi aksiyon oldu. Müzik enstrümanları bakir bir coğrafyada meraklı çocukların ellerinden hayat buldu. Kullanıma hazır olan enstrümanlar zaten ritim unsurların kuvvetli olan bir bölgede yeniden hayat buldu ve müziğe yeni bir soluk getirdi. Bu enstrümanlar sayesinde Mornas, Coladeras ve dans dozajı oldukça yüksek olan Funana (söz konusu müzik tarzı şehvet unsuru çok yüksek olduğundan dolayı 1975 yılına kadar Portekizli kolonyal yönetim tarafından yasaklanmıştı) yerel ezgileri modernleştirildi ve yeni bir düzenlemeye sokuldu.

Gemiden kurtarılan enstrümanların dağıtıldığı okul öğrencilerinin de inanılmaz bir miras hatta yetenek kazandıklarına inanıldı. Müziği algılamak ve bu enstrümanları çalmak konusunda beklenmedik bir gelişim gösterdikleri iddia edildi. Bunların arasından çıkan en önemli efsane Paulino Vieira oldu. Söz konusu sanatçı yetmişlerin sonuna doğru ülkenin en önemli müzik adamı olmuştu.

Frankfurt menşeli nadir eserler peşinde emek veren Analog Africa isimli müzik firması ise bu efsane öyküden yola çıkarak ülkenin elektronik müziği üzerine 27 Mayıs 2016 tarihinden raflardan yerini alacak şekilde bir toplama albüm üretmeye karar verdi. Firmaya göre bu gizemli öykü sonucunda Capo Verde’nin 1975 yılındaki özgürlüğü ile birlikte elektronik müzik patlaması yaşandı. Her şey o gemideki enstrümanlara bağlı olarak kurgulandı sanki. Ya o gemi hedefine ulaşmış olsaydı ne olacaktı acaba?

Albümün adı “Space Echo – The Mystery Behind the Cosmic Sound of Cabo Verde Finally Revealed!”. Analog Africa Cabo Verde’den çıkabilecek en uzaysal sintisayzır müziğini bulup bu albüme taşıdı. Afrika kıtasının batı sahillerine yaklaşık 380 mil (yaklaşık 610 km) uzaklıkta olan Capo Verde bu tür müziğin çıkabileceğinin aklınıza gelebileceğin en son yer. “Space Echo – The Mystery Behind the Cosmic Sound of Cabo Verde Finally Revealed!” isimli çift plak şu ana kadar adayı hiçbir şekilde terk etmemiş olan on beş eseri bizlere taşıyor. Çalışmayla birlikte gelen kitapçık ise içerik olarak şu ana kadar karşıma çıkan en detaylı ve bilgilendirici dokümanlardan biri. Toplam 15 eserden oluşan bu çalışmanın sekizi Paulino Vieira’nın başını çektiği Voz de Cabo Verde ekibi tarafından icra edildi. Sıcak ve dinleyene dokunan eserlerden oluşan albüm tam bir dehliz. Sizlere farklı müzikler ulaştırırken aynı zamanda bilgilendiriyor, öyküsü ile de büyülüyor. Sanki çok kaliteli bir uzay filmi keşfetmişsiniz gibi heyecan veriyor.