Deniz Kızı Eftalya

Denizkızı Eftalya

Denizkızı Eftalya (solda oturan), Sadi Işılay (ayakta duran), Yorgo Bacanos (yerde oturan), sagda oturan bilinmiyor. Kaynak: Sula Bozis, Istanbullu Rumlar, 2011, Istanbul.

Ben beş altı yaşımdan beri bu ismi taşırım… Hatta daha garibi “Eftalya” ismini yadırgarım… Asıl ismim “Deniz Kızı” imiş gibi gelir… Deniz Kızı ismi bana nasıl verildi.? Çok küçüktüm… Babam saza pek meraklı idi… Babamın misafirleri geldiği zaman o saz çalar, ben de şarkı söylerdim… Büyükdere’de otururduk… Mehtaplı gecelerde daima sandal gezileri yapardık… O zaman babam sandalda bütün gece bana şarkı söyletirdi… Sesim az zamanda bütün Boğaziçi’nde meşhur olmuştu… Geceleri mehtapta bizim sandalın arkasına 20-30 sandal takılır, beni dinlerlerdi… Fakat hiç kimse benim kim olduğumu bilmiyordu.. Halbuki incecik sesiyle şarkı söyleyen bu gece şarkıcısına bir isim koymak lazımdı… “Deniz Kızı”, “Deniz Kızı” demeye başladılar… İşte Deniz Kızı bu beş yaşındaki Eftalya idi… O zamandan beri Deniz Kızı’yım…” (Denizkızı Eftalya – Atanasia Yeorgiadu)

Denizkızı Eftalya

Denizkızı Eftalya

Plak kariyeri
  • 1923-1926Fransız Pathe şirketi adına plaklar doldurdu.
  • 1927 İstanbul’da faaliyete geçen Columbia Plak ile işbirliği yapan Darülelhan, Anadolu’dan derlediği 100 kadar eserin plak kayıtlarını yaptı. Bu eserlerden 56’sını Eftalya Hanım okudu. Ancak bu plakların bir kısmının etiketine sadece “Soprano” yazıldı, Eftalya’nın adı yazılmadı.
    1930-1933 yılları arasında çıkardığı plaklardan en az onbir plakta, solist adı kullanılmadan sadece “Hanım” yazıldı. 1930’dan itibaren doldurduğu plaklarda ise “Deniz Kızı Eftalya Sadi Hanım” adı kullanıldı.
  • 1934 Eftalya Sadi Hanım Sahibinin Sesi plak şirketi için plak doldurmaya başladı. Bu şirketin 7 numaralı kataloğunda Eftalya Hanım şöyle tanıtılmaktadır:

“Deniz Kızı Bayan Eftalya Sadi’yi musiki aleminde tanımayan hemen hiç kimse yok gibidir, muhteşem ve kudretli sesiyle senelerden beri musiki erbabını peşinden sürükleyen ve hala bugün bile sanat sahasında aynı zevk ve lezzetle dinlenen Deniz Kızı daima okuyor ve alkışlanıyor, o bu sıfatı çocukken kazanmıştır. Pederi musiki meraklısı idi. Mehtaplı gecelerde boğazın binbir gece masallarını yaşatan sahillerinde saz alemi yapılırdı. Bayan Eftalya o zaman şakrak ve gür sesiyle sakin suları dalgalandırır, kayalara çarpan nağmelerin akisleri dinleyenleri çıldırtırdı. Hayranları ona pek haklı olarak Deniz Kızı ünvanını verdiler. Birkaç sene evvel bayan Eftalya kıymetli sanatkarlarımızdan Bay Kemani Sadi’yle evlenerek bu suretle sanatını dahi evlendirmiş oldu. Kendilerinden daha çok büyük muvaffakiyetler bekleriz.”

Deniz Kızı Eftalya onuruna düzenlenen bir mehtabiye (Ay ışığı gezisi)

4 Ağustos 1936’da, Eftalya Hanım 45 yaşında iken, Şirket-i Hayriye (Bugünkü Şehir Hatları) sanatçının onuruna bir Ay Işığı Gezisi (Mehtabiye) düzenledi. Dört vapur süslendi ve bir sal üzerinde de Eftalya Hanım için bir sahne hazırlandı. Vapurlar Bebek’ten hareket ettiler ve Kanlıca, Yeniköy, Beykoz, Büyükdere iskelelerine uğredılar. Vapurlara binemeyenler ellerinde renkli fenerlerle vapurları kıyıda karşılayarak eğlenceye katılmışlardı. Programda Eftalya’nın çok sevdiği zeybek havaları eşliğinde oynanan zeybekiko dansları da vardı.

Denizkızı Eftalya

Denizkızı Eftalya

Deniz Kızı Eftalya’nın şarkılarıdan örnekler


Kaynak: İstanbul Kadın Müzesi