Dünya Müziği Tam Olarak Nedir?

Müzik camiasında yer alan önemli sorulardan bir tanesi bu aslında. Birçok “Dünya Müziği” şirketinin üst yöneticileri bir araya gelince bu müziği daha çok nasıl satabiliriz kavramını tartışacaklarına “Allah aşkına Dünya Müziği tam olarak ne?” sorusunu sorguluyorlar. Oysa bu kanımca boşa kürek çekmekten farksız.

Dünya Müziği kavramını daha irdeleyip ayrı tanımlamaya sokmak bence gereksiz bir uğraş. Her şey inciği boncuğuna kadar siyah-beyaz tanımlanmak zorunda değil. Kabul etmek gerekirse de Dünya Müziği kavramı oldukça karmaşık bir tanım zaten. Yıllardan beri böyle kabul görmüş bir şemsiye tarzı yeniden sıfırlandırmak veya tanımını beğenmemek bana biraz komik geliyor. Toplumun algılayabilmesi için elbette bir şeylerin kalıba sokulması gerekiyor, ister beğenin ister beğenmeyin. Ancak şu bir gerçek ki mevcut olan tüm müzik tarzlarında Dünya Müziği kavramı en geniş, önyargısız ve kavranabilir bir terim.

Dünya Müziğini, etnik müzik, küresel/global müzik, yerel müzik hatta halk müziği gibi alt kollara veya tamamen ayrı ifadeler olarak tanımlamak ayrı bir sorun ve karmaşaya gebe. Bu terimler zaten Dünya Müziği kavramı içerisinde adaş tanımlar, tekrar kabul görmüş bir tarz adını yeniden keşfetmek biraz abes. Dünya Müziğini tekrar adlandırmak, tanımlama ayrı bir cümbüş özellikle yeni belirlenecek kavramda mevcut olandan daha açık olmayacağını düşünürsek. Öte yandan Dünya Müziği tanımı üzerine harcanan gereksiz zaman çok daha yaratıcı bir biçimde kullanılabilir. Olan oldu, kabul gördü artık devam etme zamanı.

Bana birçok insan peki Dünya Müziği tam olarak ne diye soruyor. Cevabım çok basit, Dünya Müziği’nin ne olduğundan öte olaya Dünya Müziği’nin ne olmadığı açısından yaklaşmak çok daha akılcı. Dünya Müziği rahatlıkla Bilboard ilk 40 listesinde göremeyeceğiniz, kitlesel tüketime hitap etmeyen, radyolarda ömür törpüsü gibi tekrar tekrar sürekli çalınmayan veya halihazırda bariz tarzların (rock, pop, caz, reggae, hip-hop, rap, heavy metal, country, nu-metal vb) kulvarına girmeyen müziktir. Ancak hemen belirtmekte yarar var zaman zaman bu tarzlar içerisinde de çapraz karışımlar ortaya çıkıyor ki buda işi tam bulanıklaştırabiliyor. Ama işin özü belli ve bu tanım artık kabul gören bir ifade. Aykırı olmak için bu tanımın üzerine yeni tanımlar getirmek, hâlihazırda bir şemsiye görevi gören Dünya Müziği ifadesini taşlamak bana gereksiz geliyor.