Hector Berlioz Konseri

Jean Ignace Isidore Gérard

Jean Ignace Isidore Gérard – Hector Berlioz Konseri

Derinlemesine bir eser var karşımızda. Her tarafından bir öykü ve anlam yatıyor, adeta bir bulmaca gibi. Bakır baskı ve grafik resim stilinin en güzel örneklerinde. 1846 yılından gelen bu litografi  1803-1847 yılları arasında yaşamış olan Fransız karikatürist Jean Ignace Isidore Gérard namıdiğer Jean-Jacques veya J. J. Grandville eserinden ilham alınmış bir  çalışma. Eserin ana konusu  1803-1846 yılları arasında yaşamış olan Hector Berlioz’un 1846 yılında verdiği bir konser üzerinde duyuyor. Eserin merkezini oluşturan bu konu hicivsel bir çizim ile Berlioz ve Parisli eleştirmenler arasındaki zor ilişkiyi resmediyor. Bilindiği üzere Parisli eleştirmenler Hector Berlioz’un orkestraya getirdiği yenilikçi ve modern yaklaşımlara hiç ama hiç sıcak bakmıyordu. Bu ilginç ilişki söz konusu döneminin popüler konularından biriydi.

Konumuz Hector Berlioz Konseri …

Sağ ön planda bir top ve duman arasında püskürttüğü müzik notalarını görüyoruz. Topa destek veren bir timpani (Gövdesi yarım küre biçiminde olan, Osmanlı ordusunda uzun yıllar tabl, nakkare, çifte-nağra, kös gibi adlarla kullanılan büyük orkestra davulu), zil ve bas bateri görüyoruz. Hepsi çıkan yüksek sese kendilerince destek veriyor. Berlioz’un orkestral tercihleri, takip eden bestekar jenerasyon için standart patikayı çizdi. Enstrümanları titreşim özelliklerini araştırma ve kuvvetlendirme misyonu takip edecek yüzyılda müziğe farklı bir bakış açısı kattı. Kalıplaşmış özelliklerden arınma ve deneysel titreşimlere girebilme cesareti ile yeni müzisyenleri besledi. Buradaki çizim vurgusu tamamıyla bu mirasa bir gönderme niteliğinde.

Eserin tam ortasında Berlioz’u görüyoruz. Yenilikçiliğinden dolayı kendi bestelerinin müzisyenlere zorluk çıkarttığının bilincinde olan sanatçı çoğunlukla şefliği hiç kimseye bırakmazdı. Bestelerinin yanlış yorumlanmasından ve hatta başka şefler tarafından idare edilmesinden çekinen Berlioz bu konumu mecbur kalmadıkça bırakmadı. Bu eserde de görüleceği üzere onurlu, kibirli, kendinden emin dimdik orkestrayı yönetiyor. Sol üst köşede boyunları görünen çift baslar haricinde ciddi bir nefesliler dominantlığı var müzikte. Nefeslilerin istilası, egemenliği diyebiliriz âdeta. Zaten sol üst taraftaki nefeslilerin resmedilmiş hali adeta savaş konumunu andırmakta. Berlioz müziği ile tam teşekkül taarruzda.

Söz konusu eseri Paris’Teki Bibliothéque Nationale’de görebilirsiniz.

Söz konusu yazım Andante’nin 2015-Mayıs sayısında yayımlanmıştır …