Kal: Rock’n’Roma

[singlepic id=142 w=320 h=240 mode=watermark float=left]Aşina olduğumuz geleneksel Çingene gruplarında gördüğümüz fötr şapka, bol takım elbise, akordeon, keman haricinde bu yazımızda ele alacağımız ekipte elektrogitar, bateri ve vurmalı çalgı var. Bahsedeceğimiz ekip Sırbistan’dan son dönemlerde çıkan en heyecan verici ve Çingene’lerin kültürel, müziksel sorumlusu olan Kal. Roman müziğinin rock stiline uyarlanışını yansıtan siyah anlamına gelen Kal, 2006’da çıkarttığı kendi adını taşıyan ilk albümü ile Çingene’lerin sonunda marjinalleşmesini deklere etti ve uluslar arası platforma beklenmeyen bir beğeni kazandı. Daha ülkeleri Sırbistan’da fiilen tanınmadan Avrupa ve hatta dünyada tanınan ekip, geçtiğimiz haftalarda yeni çalışmaları “Radio Romanista”yı zevkimize sundu.

Grubun karizmatik lideri Dragan Ristic yaptıkları müziği rock ve roman tarzlarının bir araya geldiği harmanlama, daha doğrusu Rock’n’Roma olarak isimlendiriyor. Bu tarz süslendirildiği kızgın sözler ile birlikte çingenelerin uzun bir bekleyişten sonra müziksel savunuculuğuna oynuyor. Üç yıl önceki ilk çalışmalarına kıyasla daha keskin köşelere sahip olan bu yeni albüm, grubun canlı performanslarındaki kabare havasının enerjisini birebir yansıtıyor.

Eskiden bir müzik dükkânına girdiğinizde Çingene müziği satın alırken tam olarak ne aldığınızın bilincinde olurdunuz. Albümün kapağında gülücükler saçan bir insan ordusu, ellerindeki geleneksel nefesli enstrümanlar ile hemen kendini ele verirdi. Oysa son dönemlerde bu kavram tamamıyla devrim geçirdi. Artık albüm kapakları daha farklı, Çingene müziği gibi kesin tanımladığımız tarzlar başka Dünya Müziği tarzları ile girdikleri evlilikler sayesinde artık yeni açılımlara sokulmuş durumda. Beklenen ritimler elbette hala arka planda baki ancak dinlediğiniz müzik hiç olmadığı kadar zengin ve farklı kollardan ulaşılabilir. Dünya Müziği’nin en önemli unsuru işte burada yatıyor, birbirleri arasında işlenen farklı etnik müzikler.

Çingene’lerin artık birer karşılama veya eğlendirici müzik yapan toplum tanımından sıyrıldığını vurgulayan Kal, artık tek-tip ön yargılı tanımlara ve klişelere son vermek amacıyla yola çıkmış durumda. Çingenelerin sosyal toplumdaki sıkıntılarını, eğitim özgürlüklerini, çalışma haklarını ve en önemlisi toplumda haklı olarak bir yere sahip olduklarının altını çizen ekip Romanista adlı bağımsız bir Roman Cumhuriyet’inin hayalini kuruyor. Çingenelerin söz sahibi olduğu, kendi kültürlerini yaşatabileceği bir toprak parçası, neden olmasın…

[imagebrowser id=21]

Geçtiğimiz yıl kaybettiğimiz Sırbistan’ın medarıiftiharı Saban Bajramovic’in oluşturduğu ve dünya klasmanında bir yere getirdiği müziği temel alan Kal, bunu daha bir lirik ve maceraperest forma taşıyor. Nükleer bir füzyona haiz olan albüm, geleneksel ritimlerin sindiği, kentsel ses sentezlerinin var olduğu bir enstrüman coşkusu. Zengin çingene müzik köklerinin modernleştirildiği albüm, bu tarzın ulaştığı son noktayı yansıtıyor. On dört parçadan oluşan albüm; Sırpça, İspanyolca, Romence ve Fransızca sözlerle bezenmiş. Açılışı yapan ‘Krasnokalipsa’ adlı parça albümün enerjisini ilk andan itibaren dinleyene aktarıyor. Enfes keman işlemelerinin arasına serpiştirilen hip-hop ezgileri yeni açılımların habercisi. Takip eden ‘Ding, Deng, Dong’ erken bir doruk noktası ve albümün en keyifli çalışmasından biri. Genç bir Çingene’nin amcasına güvenip Viyana’da bir gelecek hayali kurmasının trajik komik öyküsünü ele alan parça, Çingene toplumundaki sosyal beklentiden güzel bir kesit sunuyor. Türklere atıfta bulunan ‘Turkish Blues’ ise arka fondaki vurmalı çağlılar ve hiç susmayan kadın naralarıyla tek kelimeyle bir müziksel patlama. Albümle aynı adı taşıyan ‘Radio Romanista’ ise sadece Roman’lara ait olan hayali bir ülke Romanista’da var olan radyoyu konu ediyor. ‘Pelo iv’ ise karşılıksız bir aşkın, âşık ve zengin olan bir adamın sevgilisini başka birisinin kollarında görmesi üzerine Tuna Nehri’ne atlayıp intihar etmesinin, hüzünlü öyküsü. ‘I’m Gypsy’ adlı parça ise albümün en politik oluşumu. Punk-rock ve çingene ezgilerini bir araya getiren parça, Roman olmanın sosyal sorumluluklarına dikkat çekiyor.

Günümüzde artık geleneksellik statik olmayıp sürekli değişiklikler gösteren bir organik kavram. Kal’ın müziği otantik Çingene müziği olmasının yanı sıra yeni bir çehre içerisinde. Bu albüm hem Çingene, hem Roman, hem Balkan hem de Dünya Müziği severlerin kolaylıkla algılayabileceği ve sevebileceği bir çalışma…


Funny blooper videos are here