Ktesibilos
Ktesibilos

Dünyanın en eski klavyeli enstrümanı olan org, milattan üç yüz yıl önce İskenderiyeli bir Antik Yunanlı olan Ktesibilos’un icadı olarak tarihte yer alır. Antik Yunan mühendislik ekolünün ilk önemli temsilcilerinden biri olan Ktesibilos su dolu bir tankın basıcının sağladığı havanın üflendiği borular ile çalışan Hydraulis adlı enstrümanın yaratıcısı. Söz konusu alet muhtemelen bir müzik enstrümanı olması düşünülerek icat edilmedi. Ancak Antik Yunanlıların müziğin hem sanat hem de bilim olduğunu düşündüklerini varsayarsak bu cihazın çok amaçlı olarak icat edildiği düşünülebilir.

Bir berber çırağı olan Ktesibilos, içerisinde kâşif ruhu ile fizik ve mühendisliğe merak saldı. Bunun sonucu olarak da dünya tarihinde bilinen ilk klavyeli çalgı aletini keşfetmiş oldu. Bu, iki ya da üç borulu basit bir aletti. Hydraulis, Roman imparatorluğunun en revaçta müzik enstrümanlarından da biriydi. Zamanla söz konusu cihaz geliştirilerek daha kalabalık tuşlu ve bol borulu aquincum adlı enstrümana dönüştü ve bu da su basıncıyla çalışan bir org idi.

Zamanla su basınçlı org yapımı Bizans’a kaydı ve Ortaçağın org yapım merkezi oldu. Su sisteminin oldukça meşakkatli olması sonucu yeni alternatifler üzerine çalışılmaya başlandı ve ilk sudan arınmış, havayla çalışan org 4. yüzyılda Konstantinopolis’te yapıldı. Konstantinopolis havalı org yapıp merkezi olarak yıldızını sekizinci yüzyıla kadar korudu. Daha sonra bu miras Avrupa’ya taşındı. Özellikle Batı Avrupa’da org bir anda dinsel müzik içerisinde önemli bir konuma taşındı. Rönesans ve Barok dönemleri süresince cihaz pek çok teknik gelişim yaşadı. Bu gelişimi sayesinde daha yaratıcı müzisyenlerin sınırları zorlamak istedikleri başlıca müzik enstrümanı oldu.

On üçüncü yüzyıldan taşınabilir hale getirilen bu enstrüman birleşik siboplar kullanılarak teknik aşıdan bir sonraki aşamaya taşındı. On altın yüzyılda ise dinsel müziğin yanı sıra popüler müzik için de kullanılmaya başlandı. Özellikle Claudio Merulo, Kan Sweenlick ve Girolamo Frescobaldi sayesinde org müziği arşivi oluşturuldu. El klavyelerinin tuş sayısı 35’ten 61’e, pedalları ise 12’den 32’ye çıkartılarak cihazın bugünkü son haline yaklaşıldı. Günümüze gelenen kadar orga diğer enstrümanların sesini veren ilave kısımlar eklendi.

1929 yılında org yapımcısı Edouard Eloi Coupleux ve radyo mühendisi Armand Givelet bir araya gelerek popüler elektronik orgu üretti. Kilisede, sinemada ve konser salonlarında çalınmak üzere üretilen enstrümana “Dalga Orgu” anlamına gelen “Orgue des Ondes” adı verildi. Böylece org fiilen modern çağdaş müziğe adım atmış oldu. O günden bugüne de özellikle caz, rock ve gospel müziğinde dominant olarak varlığını sürdürüyor.

Not: Org konu olunca Silbermann Org’larından bahsetmemek olmaz. Andreas Silbermann (1678-1734) ve kardeşi Gottfried (1683-1753) Almanya’nın org altın çağının başyıldızlarıydı. Andreas sadece Alsace bölgesinde 34 org yaptı; Gottfrield ise saksonya bölgesinde 46 tane inşa etti. Bu orgların çoğu hala kullanılır durumda ve yapıları gereği pek çok müzik severi büyüleyecek nitelikte.

19 COMMENTS

  1. I’ve been surfing on-line more than three hours these days, but I never discovered any attention-grabbing article like yours.
    It’s pretty value enough for me. In my view, if all web owners and bloggers made good content as
    you did, the net might be much more useful than ever before.

  2. Spot on with this write-up, I absolutely believe that this
    web site needs a lot more attention. I’ll probably be returning to read more,
    thanks for the information!

  3. I simply could not go away your website before suggesting that
    I really loved the standard info an individual provide for
    your visitors? Is gonna be again ceaselessly in order to check out new posts

  4. Great blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere?
    A design like yours with a few simple tweeks would really make my blog stand out.
    Please let me know where you got your design. Thanks a lot

  5. Hmm it looks like your site ate my first comment (it was extremely long) so I guess I’ll just sum it up what I
    had written and say, I’m thoroughly enjoying your blog.
    I too am an aspiring blog writer but I’m still new to
    everything. Do you have any tips and hints for rookie blog writers?

    I’d certainly appreciate it.

  6. I got this site from my friend who informed me on the
    topic of this site and now this time I am browsing this site and reading very informative content here.

  7. I’d like to thank you for the efforts you have put in penning this blog.
    I am hoping to view the same high-grade blog posts by you in the future as well.
    In truth, your creative writing abilities has encouraged me to get my own, personal site now 😉

  8. Hello this is somewhat of off topic but I was wanting to know if blogs
    use WYSIWYG editors or if you have to manually code
    with HTML. I’m starting a blog soon but have no coding expertise
    so I wanted to get guidance from someone with experience.
    Any help would be enormously appreciated!

  9. I simply could not go away your web site before suggesting that I really loved
    the standard information a person provide in your guests? Is
    going to be again frequently in order to check out new posts

  10. Wow that was odd. I just wrote an really long comment but after
    I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr… well I’m not writing all that over again. Anyways,
    just wanted to say great blog!

  11. I have been exploring for a little bit for any high-quality articles or weblog
    posts on this sort of house . Exploring in Yahoo I at last stumbled upon this web
    site. Studying this info So i am glad to exhibit that I’ve an incredibly excellent uncanny feeling I
    discovered just what I needed. I most indubitably will make sure to don?t put out of your mind
    this site and provides it a glance regularly.

  12. Hey there! This post couldn’t be written any better!
    Reading this post reminds me of my previous room mate!
    He always kept talking about this. I will forward this article to him.

    Pretty sure he will have a good read. Thank you for sharing!

  13. Thanks for your personal marvelous posting! I certainly enjoyed reading it,
    you might be a great author. I will ensure that I bookmark your blog and will eventually come back in the future.
    I want to encourage you continue your great writing, have a nice
    holiday weekend!

  14. Link exchange is nothing else except it is simply placing the other person’s website
    link on your page at appropriate place and other person will also do similar for
    you.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here